[DỊCH] Yuzuru Hanyu: Cao hơn, Cao nữa, Cao mãi

Trong suốt 8 năm qua, Brian Orser và Yuzuru Hanyu đã trở thành một cặp bài trùng ăn ý trong mối quan hệ thầy – trò, vượt qua sự khác biệt về văn hóa, châu lục và múi giờ.

Sau khi dẫn dắt Hanyu giành được 2 tấm HCV Olympic và 2 lần trở thành nhà Vô địch Thế giới, điều mà HLV Orser đã đúc kết được chính là: “Đôi khi ít mà lại nhiều”. Mọi việc họ làm, bất kể là gì, thì cũng đều khá hiệu quả. Nhưng học hỏi là quá trình không có điểm dừng, dù là ở cương vị người thầy. Những gì họ có thể làm được trong tương lai hẳn cũng sẽ khiến chúng ta kinh ngạc.

Hanyu có lẽ là tuyển thủ trượt băng tài năng và có động lực nhất từng được biết đến kể từ thời Jackson Haines, Ulrich Salchow, hay Gillis Grafstrom. Bạn có thể chọn lấy một người. Hãy nhìn cậu ấy chuyển động các ngón tay trong không trung một cách đầy nghệ thuật khi đang tập luyện. Và cách cậu ấy dùng cơ thể để biểu đạt thật sự quá tuyệt vời.

Khi ở nhà, cậu ấy vẫn không ngừng luyện tập các cú nhảy 5 vòng với đai nâng (harness) nhằm giúp cơ thể tích lũy đủ sức mạnh để chạm đến giới hạn của môn Trượt băng Nghệ thuật đơn nam: cú nhảy quad Axel (4A). Đây là cú nhảy mà Hanyu vẫn chưa đáp thành công lần nào trừ lúc được trợ giúp bởi đai nâng. Nhưng cậu ấy đang dần nắm bắt được cảm giác của cú nhảy này.

Tuần này, tại buổi tập cho giải Autumn Classic tại Oakville, Hanyu đã thử nhảy cú quad Lutz. (Ở giải Autumn Classic 2016, cậu ấy là người đầu tiên đáp thành công cú quad Loop.) Orser cho biết, Hanyu sẽ nhảy quad Loop ở giải ACI 2019. Còn quad Lutz có lẽ sẽ được cậu ấy nhảy tại 1 hoặc cả 2 giải Grand Prix sắp tới của mùa giải.

Theo lời kể của HLV Orser, Hanyu có “hơi phấn khích” mỗi khi tập nhảy quad, và trong đáy mắt cậu lóe sáng sự khao khát muốn chinh phục những cú quad đầy tham vọng này.

Trước đây, Orser luôn cố gắng chuyển sự tập trung của Hanyu sang điểm thành phần. Và ông đã làm được. Vào thời điểm Patrick Chan vẫn còn thống lĩnh bộ môn này nhờ sở hữu không chỉ những cú quad mà còn cả năng lực thực hiện các thành phần khác một cách tinh tế, Orser đã nhận ra họ phải lấy độc trị độc bằng việc: Giúp Hanyu củng cố và phát triển khả năng lấy được điểm thành phần cao, nhất là khi cậu ấy vẫn còn là một nhân tố mới trong làng Trượt băng.

“Ở mỗi cuộc thi, chúng tôi đều phải cố gắng từng chút một để có thể đạt gần hơn đến mức điểm thành phần của Patrick Chan. Cứ cố gắng như thế mãi cho đến khi chúng tôi dần vượt qua mức điểm mà anh ấy có,” Hanyu chia sẻ.

Có một lần – lúc diễn ra vòng Chung kết giải Grand Prix tại Barcelona – khi ấy, nhìn vào bảng điểm của Hanyu, ít nhất thì các điểm thành phần của cậu ấy đều đạt điểm 10 tối đa. Trên 10, dưới 10, trái 10, phải 10. Orser nói: “Thật tuyệt khi nhìn thấy nhiều điểm 10 đến vậy chỉ trong 1 trang giấy. Nhưng sau này, chúng tôi không còn được thấy điều đó nữa. Chúng tôi đã thảo luận về việc làm thế nào để có thể đạt được số điểm ấy. Và đó là cách mà Hanyu sẽ lại lần nữa giành chiến thắng.”

(Ai có thể ngờ Patrick Chan từng là tiêu chuẩn phấn đấu của Hanyu, người đã thúc đẩy Hanyu đạt đến sự xuất sắc. Giờ đây khi Chan đã giải nghệ, Orser chia sẻ, người thúc đẩy Hanyu chính là bản thân cậu ấy.)

Năm ngoái, Orser thừa nhận rằng phong độ của Hanyu khi ấy không được ổn định lắm. Mọi chuyện đều có nguyên nhân của nó. Vào năm 2018, Hanyu đã thiết lập kỉ lục thế giới mới với 110.53 điểm cho bài thi ngắn tại giải Cúp Rostelecom ở Nga, tuy nhiên, ngay ngày hôm sau, cậu ấy đã gặp phải chấn thương khi thử nhảy cú quad trong buổi tập. Cậu ấy có thể rút lui khỏi giải đấu, nhưng tinh thần khát khao chiến thắng đã không cho phép cậu làm vậy.

Hanyu đã trượt bài thi tự do trong tình trạng mắt cá chân đang bị tê cứng, dù vậy cậu vẫn giành được huy chương vàng với khoảng cách chênh lệch tới 40 điểm. Thế nhưng, cậu cũng phải trả giá. Bị tổn thương gân và dây chằng mắt cá chân phải – nơi từng bị chấn thương trước đó – đã buộc cậu ấy phải rút lui khỏi vòng Chung kết giải đấu Grand Prix, giải Vô địch Quốc gia Nhật Bản và cả giải Vô địch Đồng đội Thế giới.

Hanyu quay trở lại ở giải Vô địch Thế giới, tuy nhiên cậu ấy vẫn chưa lấy lại được 100% phong độ. Cậu đã thi đấu xuất sắc, nhưng không vượt qua được Nathan Chen, người đang có phong độ tốt tại thời điểm đó. Orser chia sẻ: “Mùa giải trước có những lúc bất ổn vì khi đó thằng bé đang trong tình thế bất lợi, và nó đã lùi về phía sau để chuẩn bị sẵn sàng mọi thứ.”

Vậy nên ở mùa giải này, cuộc chiến sẽ bắt đầu trở lại: Hanyu muốn thuần thục những cú quad mới, Orser muốn hướng tâm trí Hanyu tập trung vào các điểm thành phần lần nữa.

Nhưng điều khác biệt ở mùa giải này chính là: Hanyu cuối cùng đã khỏe mạnh trở lại. Sau khi hoàn tất vài show diễn ở châu Á – ít hơn những năm trước – cậu ấy lập tức trở về Toronto vào đầu tháng 7 để bắt đầu công việc. “Tôi chưa bao giờ thấy thằng bé như thế này, thậm chí tôi cứ tưởng mình sẽ không gặp lại thằng bé vào thời điểm này trong năm cơ,” Orser cho biết.

Orser nói, “Hanyu không chỉ tập luyện phù hợp với thể trạng mà còn phải theo cách ‘thông minh’. Chúng tôi dành thời gian suy ngẫm về cú quad Loop và quad Lutz. Thằng bé có thể tập nhảy chúng đến kiệt sức và chúng tôi sẽ bị mất nhiều buổi luyện tập vì điều này.”

Nhưng giờ đây, Orser hiểu rằng, Hanyu cần phải tự mình trải nghiệm quá trình đó. Ông nói, “Chuyện này không giống như việc một huấn luyện viên sẽ ra tay tương trợ học trò của mình. Tôi phải làm công việc huấn luyện của mình và để thằng bé tự mình vượt qua. Và thằng bé vẫn đang tìm cách. Có vẻ như thằng bé đang bỏ lỡ một vài thứ khi luyện tập. Nhưng rồi thằng bé sẽ tìm được hướng giải quyết.”

Có những thời điểm Orser muốn can thiệp và đưa ra chỉ dẫn cho Hanyu, nhưng khi nhận ra ý tứ “Con biết rồi” trong ánh mắt của cậu, ông đã kiềm chế bản thân lại. Ông nói, “Có lẽ nếu là trước đây thì tôi sẽ cảm thấy bất mãn. Nhưng giờ tôi hiểu đó là cách thằng bé đối mặt với một vấn đề nào đó. Thế là, tôi để cho thằng bé được tự do thỏa chí.”

Họ đã mất tận 8 năm để nhận ra những điều tưởng chừng như nhỏ nhặt nhưng lại vô cùng quan trọng này, và để hiểu được cách mà tâm trí người kia vận hành. Orser chia sẻ, “Cảm giác tựa như việc ở cương vị một huấn luyện viên và trông thấy học trò phạm sai lầm, bạn sẽ muốn chỉnh lỗi đó ngay lập tức. Với Hanyu, thằng bé hiểu rõ lỗi mình mắc phải. Thằng bé có thể cảm nhận được. Có lẽ là nhờ vào khả năng hình dung, cũng có khi là năng lực cảm nhận, hay là thứ gì đó khác đã giúp thằng bé làm được việc này.”

Khi Hanyu trở về nhà sau những giờ luyện tập, cậu ấy sẽ xem lại hàng loạt các đoạn video. HLV Orser sẽ quay phim lại các buổi tập của họ, và Hanyu muốn được nhận ngay những đoạn video ghi lại khoảnh khắc cậu thực hiện thành công (các) cú 4 Lutz để bản thân có thể nghiên cứu kĩ hơn.

“Nhưng đó là phong cách của chúng tôi. Là chúng tôi tự nghĩ ra. Và mấu chốt không phải ở tôi. Mấu chốt là ở thằng bé. Thằng bé có thành tích đáng nể, nên nó có thể tiến theo nhịp điệu riêng. Còn tôi chỉ cần thuận theo điều đó và tôi rất hạnh phúc khi làm như thế.”

Có những lúc Orser sẽ tiến hành thảo luận sau buổi tập, đặc biệt là khi ông không thể tương tác được với Hanyu. Khi ấy, họ sẽ đứng ở rìa sân băng, hoặc ngồi trên băng ghế cạnh sân băng và trò chuyện trong khoảng 20 – 30 phút. Orser cho biết, “Hầu như ngày nào chúng tôi cũng làm vậy. Nội dung trò chuyện có thể là về cú nhảy, kĩ thuật hay cảm nhận của thằng bé. Chúng tôi đã mất 8 năm trời để có được như ngày hôm nay.”

Và những điều đó có kết quả gì trong mùa giải này? Orser nhận ra rằng Hanyu cần cải thiện về tư thế và biểu cảm. Đồng thời không được buông lỏng cơ thể. Ông vui mừng vì ngoài các cú nhảy thì Hanyu vẫn đang tập luyện đầy đủ những chi tiết này. Ông chưa từng thấy cậu ấy cùng lúc sẵn sàng trên mọi phương diện đến thế.

Orser không biết liệu Hanyu có tham dự Olympic kế tiếp hay không. Ông không chắc cũng giống như Hanyu vậy. Ngôi sao người Nhật khiến ông phải kinh ngạc khi cậu vẫn mang trong mình tham vọng được tiếp tục thi đấu dù đã giành 2 tấm HCV Olympic. Orser chia sẻ, “Thằng bé yêu thích được thi đấu. Thật tuyệt vời khi mỗi năm trôi qua, thằng bé vẫn có được động lực trở lại tiếp tục chiến đấu.”

Trong mùa giải này, Hanyu sẽ dùng lại cả 2 bài thi của mùa trước vì cậu ấy cảm thấy bản thân vẫn chưa khai thác hết tiềm năng vốn có của 2 bài thi này. Với bài thi tự do, dùng để tri ân thần tượng Evgeni Plushenko của mình, cậu ấy chưa bao giờ giành được thành tích tốt nhất. Orser cho biết, “Thằng bé chưa từng có cơ hội tập luyện nghiêm túc bài này. Đây là một bài thi khó nhằn và đòi hỏi phải có sự tập luyện rất nghiêm chỉnh. Tại giải Vô địch Thế giới vừa qua, thằng bé đã đưa mình vào trạng thái sống còn lúc thực hiện bài thi này. Tuy rằng nó khá tốt nhưng vẫn còn điểm thiếu sót. Và chúng ta đều có thể nhận thấy điều đó.”

Dễ dàng nhận ra, cấu trúc bài thi ngắn chính là hướng tới việc phá kỉ lục. Mặc dù mùa giải này Hanyu tái sử dụng cả 2 bài thi, nhưng trang phục sẽ thay đổi hoàn toàn. Orser vẫn chưa nhìn thấy trang phục của mùa này. Ông vẫn chưa được biết.

Vì vậy, hôm nay Hanyu sẽ tiết lộ trang phục mới cho bài thi ngắn. Việc này luôn thú vị bởi vì – khi Hanyu cởi áo khoác ngoài, đám đông khán giả sẽ trở nên vô cùng cuồng nhiệt.

(Như thường lệ, rất nhiều khán giả đến xem giải Autumn Classic – giải đấu khởi động mùa giải mới của Hanyu – đã đi xe buýt đến nơi tổ chức giải. Và một số người đã “đóng quân” ở cửa trước của khu Phức hợp Thể thao Sixteen Mile, với hi vọng giành được quyền bước vào trong hội trường thi đấu đầu tiên. Lưu ý, không có chỗ ngồi nào là tệ cả.)

Khoảnh khắc Hanyu tiết lộ trang phục mới của cậu luôn rất được mong đợi tại giải Autumn Classic. Đó là lúc ta nhận ra rằng, một mùa giải mới đã chính thức bắt đầu.

CREDITS: https://bevsmithwrites.com/yuzuru-hanyu-higher-and-higher/
Photos: 
http://mariakateshova.com/yuzuru-hanyu-free-skate-2019-…/…/1
https://twitter.com/tatin__r/status/1172562402077863938?s=20
Viet trans by Xuân Quỳnh @YHVN
Edit by Uyên Phạm @YHVN
TAKE OUT WITH FULL CREDITS!